|
ด้านกายภาพ |
| |
|
| |
ประวัติความเป็นมา |
| |
บ้านยะลา เป็นเมืองเก่า เมื่อมีการจัดการปกครองเป็นจังหวัด ได้ย้ายไปยังบ้านสะเตง ตั้งอยู่ที่ริมแม่น้ำปัตตานี เป็นที่ตั้งที่ทำการอำเภอและจังหวัด ต่อมาก็ได้ย้ายที่ทำการอำเภอและจังหวัดไปอีก ที่ตั้งใหม่ก็คือ ไปตั้งที่บ้านนิบง จนถึงปัจจุบัน |
| |
สำหรับ ยะลา หรือ ยาลอ เป็นชื่อที่เพี้ยนมาจากคำว่า ยาโลร์ เป็นภาษามลายูท้องถิ่น แปลว่า ลาย (ลายพาดกลอน หรือ ลายของเสือโคร่ง) การกำเนิดเมืองยาลอ ที่มาจาก ยาโลร์ ตามสมมุติฐาน หรือ ตามฮากายะ หรือ ตามตำนาน ซึ่งมีการบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษรว่า ประมาณ 1,000 กว่าปีมาแล้ว (นับตามอายุภาพเขียนที่หน้าผาภูเขายาลอที่สำนักงานศิลปากรที่ 13 สงขลา กรมศิลปากร ได้คำนวณอายุเอาไว้) มีบุรุษนายหนึ่ง ซึ่งบุรุษนายนั้น มือทั้งสองเป็นลายเหมือนลายเสือ นำพรรคพวกกลุ่มหนึ่งมาสร้างเมืองยาลอ โดยตามตำนานบอกไว้ว่าเดินมาทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ทางบ้านปาโจ มาถึงที่บ้านยาลอ ปัจจุบัน ผู้นำกลุ่มดังกล่าว ได้จัดการให้พรรคพวกดำเนินการสร้างเมืองขึ้น ในการสร้างเมืองขึ้นนั้นมีการบอกกล่าวไว้ว่า มีการตรวจชั่งน้ำ เมื่อดำเนินการชั่งน้ำพบว่า พื้นที่บ้านยาลอเป็นพื้นที่น้ำอุดมสมบูรณ์คือ ช่วงฤดูฝนน้ำไม่ท่วมในหน้าแล้งน้ำไม่ขาด |
| |
ที่ตั้งของหมู่บ้าน |
| |
องค์การบริหารส่วนตำบลยะลา อยู่ห่างจากตัวอำเภอเมืองประมาณ 12 กิโลเมตร ตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 4065 ทางหลวงชนบท ยล.4013 และ ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 409 มีพื้นที่ประมาณ 11.66 ตารางกิโลเมตร หรือ 7,290 ไร่ คิดเป็นร้อยละ 3.88 ของพื้นที่อำเภอเมืองยะลา และมีขนาดพื้นที่เป็นลำดับที่ 9 จำนวนทั้งหมด 11 ตำบลของอำเภอเมืองยะลา มีฐานะเป็นนิติบุคคล และเป็นหน่วยงานบริหารราชการส่วนท้องถิ่น จัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติสภาตำบลและองค์การบริหารส่วนตำบล พ.ศ.2537 ซึ่งได้ยกฐานะเป็นองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) เมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2540 ตั้งอยู่เลขที่ 4/7 หมู่ที่ 1 ตำบลยะลา อำเภอเมือง จังหวัดยะลา แบ่งเขตการปกครองออกเป็น 3 หมู่บ้าน ได้แก่ หมู่ที่ 1 บ้านยะลา หมู่ที่ 2 บ้านกูเบ และหมู่ที่ 3 บ้านปาโจ |
| |
มีอาณาเขตติดต่อ ดังนี้ |
| |
| ทิศเหนือ |
ติดต่อ |
ตำบลลิดล อำเภอเมือง จังหวัดยะลา |
| ทิศใต้ |
ติดต่อ |
ตำบลละแอ อำเภอยะหา จังหวัดยะลา |
| ทิศตะวันออก |
ติดต่อ |
ตำบลเปาะเส้ง อำเภอเมือง จังหวัดยะลา |
| ทิศตะวันตก |
ติดต่อ |
ตำบลบาโงยซิแน อำเภอยะหา จังหวัดยะลา |
|
| |
ลักษณะภูมิประเทศ |
| |
องค์การบริหารส่วนตำบลยะลา มีพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่ราบลุ่ม อยู่บริเวณตอนกลาง และมีพื้นที่เป็นภูเขาสูงทางด้านตะวันออกเฉียงเหนือ ทางด้านใต้และทางด้านตะวันตกเฉียงเหนือ และมีลำคลองที่สำคัญผ่านตำบลยะลา ได้แก่ คลองบ้านยาลอ คลองหัวเขา และคลองปาเกะอิเล |
| |
องค์การบริหารส่วนตำบลยะลา มีความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง ตั้งแต่ 0-300 เมตร พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ที่ราบลุ่ม มีความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลางตั้งแต่ 0-40 เมตร ประมาณ 3,468 ไร่ หรือ ร้อยละ 65 ของพื้นที่ทั้งตำบล และที่เหลือประมาณร้อยละ 35 ของพื้นที่เป็นภูเขาสูง มีจุดที่สูงที่สุดอยู่สูงจากระดับน้ำทะเลป่านกลาง 263 เมตร ได้แก่ ยอดเขายะลา ซึ่งทอดตัวยาวในแนวเหนือ-ใต้ ทางด้านตะวันออกเฉียงเหนือของตำบล |
| |
ลักษณะภูมิอากาศ |
| |
ลักษณะภูมิอากาศจัดอยู่ในเขตภูมิอากาศแบบมรสุมเขตร้อน ซึ่งเป็นลักษณะภูมิอากาศที่ได้รับอิทธิพลจากลมมรสุม ทำให้เกิดฤดูกาล 2 ฤดู คือ
ฤดูร้อน เริ่มตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์จนถึงเดือนกรกฎาคม เป็นช่วงที่ได้รับอิทธิพลจากมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ ที่พัดมาจากมหาสมุทรอินเดีย ผ่านพื้นที่ภาคใต้ทางฝั่งตะวันตก ทำให้มีอากาศร้อน
ฤดูฝน เริ่มตั้งแต่เดือนกรกฎาคม ถึงเดือนมกราคม เป็นช่วงที่ลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือพัดผ่านอ่าวไทย นำความชื้นมาทำให้เกิดเป็นฝน |
| |
ลักษณะของดิน |
| |
ลักษณะและคุณสมบัติของดิน แบ่งตามสภาพพื้นที่ได้ 3 กลุ่ม คือ ส่วนใหญ่เป็นกลุ่มดินในพื้นที่ดอนในเขตดินชื้นที่มีการระบายน้ำดี หรือดีปานกลาง รองลงมาเป็นกลุ่มดินในพื้นที่ราบลุ่มที่มีการระบายน้ำเลว หรือ ค่อนข้างเลว และกลุ่มพื้นที่มีความลาดชันสูงมาก ๆ |
| |
ลักษณะของแหล่งน้ำ |
| |
1. ทรัพยากรน้ำผิวดิน องค์การบริหารส่วนตำบลยะลา มีลำคลอง บึงตามธรรมชาติที่สำคัญ ได้แก่
1) คลองบ้านยาลอ ไหลผ่านหมู่ที่ 1 และ หมู่ที่ 3 ในแนวตะวันออก - ตะวันตก
2) คลองปาเกะเลาะ ในหมู่ที่ 2
3) คลองหัวเขา ไหลผ่านหมู่ที่ 3 ในแนวเหนือ - ใต้
4) บึงละหารยามู ในหมู่ที่ 2
5) คลองปาเกะอิเล ไหลผ่านหมู่ที่ 1 และหมู่ที่ 2 ในแนวเหนือ ใต้
และยังมีห้วยสายอื่นๆ ที่ไหลผ่านตำบลยะลา น้ำในลำคลองที่ใช้ประโยชน์เพื่อในการเกษตรกรรม การอุปโภคและบริโภค และไหลลงสู่แม่น้ำปัตตานี
นอกจากนี้ ยังมีอ่างเก็บน้ำ 1 แห่ง ได้แก่ อ่างเก็บน้ำบ้านปาโจ อยู่ในหมู่ที่ 3 เป็นโครงการชลประทานขนาดเล็ก ประเภทอ่างเก็บน้ำการทดและส่งน้ำ สร้างเมื่อปี พ.ศ. 2523 มีพื้นที่รับน้ำ 1 ตารางกิโลเมตร และพื้นที่รับประโยชน์ 1,500 ไร่ จากศักยภาพของลำคลองตามธรรมชาติ สามารถพัฒนาเป็นฝายน้ำล้น 16 แห่ง
2. แหล่งน้ำใต้ดิน องค์การบริหารส่วนตำบลยะลา มีแหล่งน้ำใต้ดินแบบเมตาเซดิน ซึ่งเกิดในยุคเฟอร์เมียมถึงยุคคาร์บอนิเฟอรัส ชนิดของหินเห็นหินทรายที่มีคลอร์ตปน น้ำใต้ดินจะพบบริเวณรอยต่อและรอยแยก มีปริมาณน้ำน้อย ไม่เกิน 30 แกลลอนต่อนาที คุณภาพดี มีบ่อน้ำตื้น 1 แห่ง บ่อโยก 1 แห่ง บ่อน้ำบาดาล 1 แห่ง |
| |
ลักษณะของไม้และป่าไม้ |
| |
องค์การบริหารส่วนตำบลยะลา มีทรัพยากรป่าไม้บนภูเขา จำนวน 1 แห่ง ได้แก่ เขายะลา เป็นป่าเบญจพรรณ และอยู่ในแนวเขตโบราณสถานภาพเขียนสีเขายะลา ตำบลลิดล ตำบลยะลา อำเภอเมืองยะลา จังหวัดยะลา ทางด้านตะวันออกเฉียงเหนือ |
| |
ลักษณะทรัพยากรแร่ธาตุ |
| |
องค์การบริหารส่วนตำบลยะลา มีทรัพยากรแร่ธาตุที่สำคัญได้แก่ แร่หินปูน อยู่ในแนวเขตโบราณสถานภาพเขียนสีเขายะลา ตำบลลิดล ตำบลยะลา อำเภอเมืองยะลา จังหวัดยะลา |
| |
ทรัพยากรธรรมชาติ |
| |
แหล่งน้ำธรรมชาติ |
| |
1) คลองบ้านยาลอ ไหลผ่าน หมู่ที่ 1 และ หมู่ที่ 3
2) คลอปาเกะเลาะ ในหมู่ที่ 2
3) คลองหัวเขา ไหลผ่านหมู่ที่ 3 ในแนวเหนือ-ใต้
4) บึงละหารยามู ในหมู่ที่ 2
5) คลองปาเกะอิเล ไหลผ่านหมู่ที่ 1 และหมู่ที่ 2 ในแนวเหนือ ใต้ |
| |
แหล่งน้ำที่สร้างขึ้น |
| |
1) ฝาย 11 แห่ง
2) บ่อน้ำตื้น 1 แห่ง
3) บ่อโยก 1 แห่ง
4) บ่อบาดาล 1 แห่ง
5) อ่างเก็บน้ำบ้านปาโจ 1 แห่ง (โครงการชลประทานขนาดเล็ก) พื้นที่ 1,500 ไร่ |
| |
ทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่ |
| |
1) แหล่งน้ำใต้ภูเขา
2) ภูเขาหินแกรนิต
3)
ป่าไม้บนภูเขา
4) แร่ดีบุก
5)
แร่หิน
6) สัตว์ป่า |
| |
|
ด้านการเมือง/การปกครอง |
| |
เขตการปกครอง |
| |
หมู่ที่ 1 บ้านยะลา มี นายกูและ ยามิรูเด็ง เป็น กำนัน
หมู่ที่ 2 บ้านกูเบ มี นายสอและ สตาปอ เป็น ผู้ใหญ่บ้าน
หมู่ที่ 3 บ้านปาโจ มี นายมะรอพีร์ บือตง เป็น ผู้ใหญ่บ้าน |
| |
ประชากร |
| |
ข้อมูลเกี่ยวกับจำนวนประชากร |
| |
หมู่ |
ประชากร(คน) |
รวม |
จำนวนครัวเรือน |
ขนาดพื้นที่ |
ชาย |
หญิง |
1 |
718 |
735 |
1,453 |
298 |
1,875 |
2 |
426 |
439 |
865 |
189 |
2,500 |
3 |
631 |
631 |
1,362 |
294 |
1,875 |
|
1,775 |
1,905 |
3,680 |
782 |
|
|
| |
หมายเหตุ : ข้อมูล ณ วันที่ 10 เมษายน 2563 |
| |
|
| |
|
| |
|
| |
|